Topambtenaar bepleit verplichte AOV voor zzp’er

gepubliceerd in AM, januari 2017 

Maarten Camps, directeur generaal van het ministerie van Economische Zaken, is een voorstander van een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Een proef met een opt-out verzekering zou de inkomensgrens voor zo’n verzekering moeten bepalen. Camps stelt dit in zijn nieuwjaarsartikel in economenblad Economisch Statistische Berichten (ESB).
 
In het artikel wijst Camps op de ongelijke behandeling van werknemers, die sociale premies moeten betalen en daar inkomenszekerheid voor terugkrijgen, en zzp’ers die deze plicht niet hebben. “Deze binaire opzet maakt dat twee groepen suboptimaal worden bediend . Enerzijds de afhankelijke zelfstandigen: zelfstandigen die behoefte hebben aan afdekking van risico’s, maar dit in volledige vrijheid onvoldoende weten te organiseren. Anderzijds de zelfredzame werknemers: werknemers die baat zouden hebben bij meer keuzevrijheid om de verzekeringen die zij afnemen beter aan te laten sluiten op hun persoonlijke omstandigheden en voorkeuren, mede gezien hun risicodraagkracht.”
Gevolg is een patstelling
De moeilijkheid om dit verschil te overbruggen schuilt volgens Camps in het feit dat niet duidelijk is welke werkenden afhankelijk zijn en welke juist zelfredzaam. Deze vraag krijgt vooral aandacht bij de zelfstandigen. “Sommigen stellen voor om simpelweg alle zelfstandigen te verplichten zich te verzekeren. Anderen vinden dat veel te ver gaan. Het gevolg is een patstelling. Die patstelling zou doorbroken kunnen worden door, al lerend, beter inzicht te krijgen in hoe afhankelijke zelfstandigen kunnen worden herkend. Maar dan moeten we wel durven te experimenteren.”

Geschikte inkomensgrens
Concreet denkt de topambtenaar aan een proef voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering. In deze proef zijn zelfstandigen verzekerd voor arbeidsongeschiktheid met een opt-out – ze kunnen dus van de verzekering afzien. “Mogelijk ontstaat er rond een bepaald inkomensniveau een onderscheid tussen zelfstandigen die wel en zij die niet voor de opt-out kiezen. Dat zou dan een geschikte inkomensgrens kunnen zijn voor de introductie van een verplichte verzekering voor zelfstandigen. Maar de conclusie van het experiment kan ook zijn dat de automatische verzekering met opt-out gehandhaafd wordt voor alle inkomensgroepen. Uiteraard is dit ook afhankelijk van de gewenste vorm van solidariteit.

Ook voor werknemers
Op termijn biedt deze aanpak volgens Camps ook kansen om een stap verder te gaan. “Want als we verzekeringen beter kunnen laten aansluiten bij de persoonlijke omstandigheden en voorkeuren van zelfstandigen, dan moet het ook mogelijk zijn om hetzelfde te realiseren bij werknemers. Daarbij zouden we dan de ervaring die is opgedaan met dit experiment kunnen gebruiken. Op den duur zou zo de kloof tussen werknemers en zelfstandigen kunnen worden verkleind.”

Zelfde pleidooi van Walta
De onderverzekering bij zelfstandigen is al langer een thema binnen en buiten de politiek. Bernardo Walta, commercieel directeur bij De Goudse Verzekeringen hield onlangs ook een pleidooi op amweb voor een verplichte AOV voor zzp’

Zzp'er boert beter, toch onverzekerd

gepubliceerd in Trouw, juli 2017

Tachtig procent van de zzp'ers heeft geen arbeidsongeschiktheidsverzekering afgesloten. Het grootste deel van deze onverzekerde zelfstandige ondernemers zonder personeel geeft aan dat zo'n verzekering te prijzig is. Dat blijkt uit vandaag verschenen publicaties van het Centraal Bureau voor de Statistiek en kennisinstituut TNO.

De onderzoekers namen alleen de zzp'ers onder de loep, die leven van hun zelfstandige ondernemerschap en niet op andere baantjes terug kunnen vallen. Daarmee kwamen ze op zo'n 700.000 onverzekerde zelfstandigen. Het zijn cijfers die TNO-onderzoeker Wouter van der Torre niets verbazen. "In 2011 was het aantal onverzekerden met 77 procent niet veel lager."

Wel opvallend, zegt Van der Torre, is dat zzp'ers sindsdien iets beter boeren. In de afgelopen twee jaar steeg het aantal zzp'ers dat zijn financiële situatie als goed tot zeer goed bestempelt met negen procent. "Je zou verwachten dat ze zich dan sneller tegen ziekte verzekeren, maar we zien juist een lichte daling. Zelfs van de zzp'ers die het prima kunnen betalen, zegt 64 procent dat zo'n verzekering te duur is. Het is dus niet alleen een kwestie van niet kunnen, maar soms ook van niet willen."

Is een arbeidsongeschiktheidsverzekering werkelijk zo duur? Soms wel, zegt Paul Koopman van het Verbond van Verzekeraars, een branchevereniging. "Maar dat hangt af van de dekking die je kiest en in welke omstandigheden je verkeert."

Het komt weleens voor dat een zelfstandige stukadoor van een jaar of veertig 800 euro per maand aan premie betaalt, zegt Koopman, maar de gemiddelde zzp'er is een stuk goedkoper uit. "Zzp'ers betaalden in 2015 maandelijks tussen de 185 en de 432 euro aan premie, blijkt uit onze gegevens. Dat is goedkoper dan de premie voor mensen in loondienst: een werknemer met een modaal inkomen die op 478 euro per maand zit. Alleen ziet die werknemer niet dat hij zoveel betaalt." Dat zzp'ers soms meer premie betalen, komt volgens Koopman doordat ze vaak kiezen voor een uitgebreide dekking.

Dat de meeste zelfstandigen niet bij een verzekeraar aankloppen, wil nog niet zeggen dat ze helemaal niets geregeld hebben. Zo'n 24 procent denkt het wel uit te kunnen zingen als hij ziek wordt, schrijven de onderzoekers. Nog eens 21 procent kan teren op het inkomen van zijn partner. De pijn zit bij de vijftig procent van de zelfstandigen die minder dan 25.000 euro per jaar verdienen. Zij hebben veelal minder spaargeld én minder rijke partners.

Maar ook zij hebben alternatieven. Een relatief goedkoop broodfonds bijvoorbeeld. Bevriende ondernemers zetten met zo'n fonds een kleinschalige verzekering op. Elk lid betaalt naar rato en als iemand ziek is, keert het fonds maximaal twee jaar uit, en wie stopt met zijn onderneming neemt zijn overgebleven tegoed gewoon mee. Het is een alternatief dat de afgelopen jaren flink aan populariteit heeft gewonnen.

Maar met zo'n 13.000 leden zijn de broodfondsen nog een kleine speler in het veld. De roep om een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers klinkt dan ook luid. Zeker vijf politieke partijen, waaronder formatiepartijen CDA en ChristenUnie, pleiten voor zo'n verplichting. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid riep in een begin dit jaar verschenen rapport op tot meer zekerheden voor flexwerkers. En in de Sociaal Economische Raad sturen vooral de vakbonden aan op een verplichte verzekering.

Een slecht idee, stelt zzp-expert Pierre Spaninks. Omdat zzp'ers zelf hun risico's wel kunnen inschatten en dekken, vermoedt hij. En omdat die verplichte verzekering een 'nare insteek heeft'. "Iedereen die nu iets voorstelt, is er alleen maar op uit om zzp'ers duurder te maken." Daarmee doelt Spaninks op de vakbonden en politici die stellen dat zzp'ers met hun lage tarieven concurreren met werknemers.


Zzp’er bespaart steeds meer op arbeidsongeschiktheid

Gepubliceerd op 21 februari 2014 door ZZP Barometer

Ontwikkeling vormt inmiddels groot risico voor overheid i.v.m. groeitrend aantal zzp’ers

BEEMSTER – Steeds meer zzp’ers besparen op hun arbeidsongeschiktheids-verzekering (AOV). Eind 2012 beschikte 50,8% over een AOV. Eind 2013 was dat aantal met 9,1% gedaald tot 46,2% en nu beschikt nog maar 39,4% een verzekering voor arbeidsongeschiktheid. Dat blijkt uit de ZZP Barometer, de onafhankelijke onderzoeksmonitor die deze maand is afgenomen onder 631 zzp’ers in Nederland. “Een zorgelijke ontwikkeling, want 17,3% heeft zijn AOV stopgezet in de afgelopen maanden,” aldus initiatiefnemer Jeroen Sakkers.

Naast AOV valt op dat de zzp’er jaarlijks achtereenvolgend het meest besteed aan hypotheek of huur (€8.659), pensioen (€4.711), kinderopvang (€4.367), vervoer en mobiliteit (€4.065), arbeidsongeschiktheid (€3.839) en vakantie (€3.446). De zzp’er besteedt jaarlijks het minst aan software (€1.141), juridische dienstverlening (€1.048), gezondheid (€926) en rechtsbijstand (€689).

Uit deze ontwikkeling blijkt dat er een rol voor verzekeraars is weggelegd om arbeidsongeschiktheidsverzekeringen (AOV) betaalbaar(der) te maken. Zzp’ers haken nu af, omdat zij het afdekken van de risico’s van arbeidsongeschiktheid niet meer op vinden wegen tegen de kosten van deze verzekering. Deze ontwikkeling zorgt voor een latent risico voor de overheid, mochten deze zzp’ers uiteindelijk (onverzekerd) toch arbeidsongeschikt raken.

Het onderzoek is via een online vragenlijst gehouden en deze maand door 631 zzp’ers beantwoord.

Helft zzp'ers zonder vangnet bij arbeidsongeschiktheid

17-06-2015, 16:48   NOS ECONOMIE

Bijna de helft van de zelfstandigen heeft zich op geen enkele manier beschermd tegen arbeidsongeschiktheid. Ze willen zich wel verzekeren maar vinden het simpelweg te duur, blijkt uit een grootschalig onderzoek (.pdf) dat zes brancheorganisaties voor zzp'ers hebben uitgevoerd.

Het overgrote deel van de zelfstandigen weet dat ze een risico lopen. Toch heeft slechts 30 procent een arbeidsongeschiktheidsverzekering afgesloten. Verder heeft zo'n 20 procent zichzelf beschermd door een spaarpotje of andere inkomsten voor het geval ze arbeidsongeschikt worden.
Verplichten?

Een verplichte verzekering zien de meeste zelfstandigen (62 procent) niet zitten. Naast financiële argumenten worden ook principes genoemd. "Een ondernemer staat namelijk voor zijn eigen risico", zegt Josien van Breda-Hoekstra van FNV Zelfstandigen.

"De zzp'er heeft behoefte aan keuzemogelijkheden, een van bovenaf bedachte oplossing is daarom niet gewenst." De oplossing ligt volgens de zzp'ers bij de verzekeraars. "Meer dan 10 procent van de zelfstandigen komt niet eens in aanmerking om zich te verzekeren. Omdat ze te oud zijn, of vanwege vroegere ziektes."

Dat kan niet langer zo, zeggen de brancheorganisaties. Ze willen dat de verzekeraars meer verzekeringen voor zzp'ers aanbieden. "Er moeten meer verzekeringen komen tegen een lagere prijs", zegt Van Breda-Hoekstra. Als dat niet gebeurt dan ontstaan er voor een grote groep zelfstandigen problemen, waarschuwen de organisaties. 

Doneer via: NL20INGB0007072221 tnv Stichting voor Romijn 
Communiceer via mail@romijnconen.nl